اگر نگاهی گذرا، به جاده­ها و راه­های مواصلاتی شهرستان ورزقان داشته باشیم به جرأت مي­توان ادعا کرد این شهرستان کاملاً کوهستانی، از نبود این مواهب اولیه­ی جوامع بشری بشدت رنج می­برد. یکی از دلایل اصلی این کمبود و نابسامانی­ها، بی­توجهی نهادها و ارگان­های ذیربط به وظایفی است که برعهده دارند، بطوری که برخی از این نهادها و سازمان­ها وظیفه و رسالت واقعی خود در قبال مردم مناطق محرومی چون ورزقان را فراموش کرده­اند و قدم به وادی بی­تفاوتی گذارده و یا دست به اقداماتی زده­اند که هیچ ارتباطی با شرح وظایف و فلسفه وجودی آنها ندارد.  در نتیجه­ی همین بی­توجهی­هاست که راه­های ارتباطی این شهرستان با مرکز استان و شهرستان­های همجوار، بعد از گذشت سی­سال از انقلاب اسلامی همگی در رده­ی راه­های روستایی قرار گرفته­اند هرچند که مدیران مربوطه­ی شهرستان، برخی از آنها را جزو راه­های فرعی به حساب آورند. این شهرستان 50هزار نفری، بدلیل دارا بودن آثار باستانی و مراکز توریستی و گردشگری بیشمار از یک طرف و وجود معادن و ذخایر معدنی فراوان از طرف دیگر نیازمند احداث راه­های مواصلاتی اصلی است.

اگر ورزقان را «حیاط خلوت» تبریز در سال­های آتی نام نهیم، زیاد هم بیراهه نرفته­ایم چرا که شهروندان تبریزی در روزهای تعطیل به راحتی می­توانند با طی مسافتی حدود 70 کیلومتر خود را به آغوش طبیعت بکر و دست­نخورده­ی این شهرستان برسانند. البته به شرطی که مسئولین و مدیران مربوطه­ی استان و شهرستان بتوانند زمینه­ی لازم برای دسترسی آسان گردشگران به منطقه را فراهم آورند.

شهرستان ورزقان گذشته از اینکه ده­ها آثار تاریخی ارزشمند کشورمان را در خود جای داده است و با اندک سرمایه­گذاری و معرفی می­توان سیل علاقمندان را از اقصی نقاط کشور و حتی جهان بدان گسیل داشت، از لحاظ طبیعت و چشم­اندازهای زیبای خدادادی نیز یکی از مناطق بالقوه­ی کشورمان محسوب می­شود. مناظر طبیعی این شهرستان بقدری عادلانه در کنار هم قرار گرفته­اند که هیچ نقطه­ای از شهرستان، از وجود این مناظر بی­نصیب نمانده است. در چهارگوشه­ی این شهرستان کوه­های مرتفع و برفگیری واقع شده­اند. این کوه­ها بستر اولیه مناسبی را در زمستان­ها برای ورزش­های زمستانی و در فصول گرم سال برای کوهنوردی و طبیعت­گردی آماده ساخته­اند. اما هزاران افسوس که این مراکز نه راه ­ارتباطی مناسب دارند و نه از امکانات رفاهی و اقامتی حتی در حد ابتدایی برخوردارند.

برای برون­رفت از وضعیت بغرنج فعلی شهرستان بويژه در زمینه­ی راه­های ارتباطی، بایستی اقدامات اساسی در اولویت برنامه­های کاری اداره کل راه و ترابری استان قرار گیرد که به چند مورد آن اجمالاً اشاره می­شود:

* از سال­ها پیش زمزمه­هایی مبنی بر احداث راه ­اصلی تبریزـ خواجه ـ ورزقان ـ خاروانا ـ نوردوز شنیده می­شود که متأسفانه تاکنون هیچ گام مثبتی در این زمینه برداشته نشده است. برای خارج ساختن شهرستان ورزقان از بن­بست فعلی بایستی احداث این راه، هرچه سریعتر در دستور کار قرار گيرد. بایستی مدنظر داشت که احداث این راه یکی از خواسته­های مهم مردم شهرستان ورزقان در چند دهه­ی اخیر بوده که متأسفانه مسئولین مربوطه توجه چندانی بدان نداشته­اند. احداث این راه، دسترسی مرکز شهرستان را از دو سمت به مراکز اقتصادی و سیاسی استان تسهیل خواهد نمود.

* راه ارتباطی دیگری که می­تواند نقش اساسی در جذب گردشگران استانی به شهرستان ورزقان ایفا کند، احداث راه ییلاقی اسپیران ـ مشکعنبر ـ ورزقان است که سالهاست بلااستفاده مانده است. این جاده از قدیمی­ترین راه­های ارتباطی ورزقان ـ تبریز محسوب می­شود. بطوریکه هزاران سال، از این مسیر بعنوان راه مالرو استفاده شده است. این مسیر هرچند کاملاً ییلاقی است اما در صورت سرمايه گذاري مناسب، فاصله­ی ورزقان با مرکز استان را به نحو چشمگیری کاهش خواهد داد. علاوه بر این با توجه به اینکه ییلاقات مشکعنبر و کوه­های پیرسقا در این مسیر واقع شده­اند لذا بازسازی دوباره­ی این مسیر، می­تواند نقش بزرگی در افزایش شمار گردشگران تابستانی شهرستان داشته باشد.

* اما سومین راهی که می­تواند خون تازه­ای بر رگ­های بی­خون شهرستان تزریق کند راه ارتباطی تبریزـ امند ـ قینرـ ارزیل است که علیرغم درخواست­های مکرر مردم منطقه، بویژه اهالی دهستان­ ارزیل تاکنون بی­نتیجه مانده است. کل طول این مسیر حدود60 کیلومتر مي­باشد که در حال حاضر بخش اعظم آن شوسه است. این مسیر در نقطه­ی تلاقی سه شهرستان ورزقان، مرند و شبستر واقع شده است لذا هیچ یک از شهرستان­ها آنچنان که باید و شاید بدان توجه نمی­کنند. در واقع می­توان گفت چون30 کیلومتر مسیر شوسه­ی  فعلی، در  انتهای حوزه­ی استحفاظی هر سه شهرستان واقع شده است بنابراين غیر از  اهالی دهستان ارزیل، هیچ کدام از اهالی روستاهای واقع شده در حوزه­ی شهرستان­های شبستر و مرند پیگیر مساله نباشند.

در سال­های گذشته مسئولین استان و منطقه، بویژه نمایندگان شهرستان ورزقان در ادوار مختلف، بارها و بارها سخنانی مبنی بر اصلی محسوب شدن راه ارتباطی قینر ـ ارزیل بر زبان رانده­اند که تاکنون هیچکدام عملی نشده­ است. اما احداث این راه از چند جهت براي منطقه حائز اهمیت است. اول اینکه دهستان ارزیل بواسطه­ی داشتن «آبشار گـل­آخور» یکی از مناطـق تـوریستی شهرستان ورزقان محسوب می­شود و سالانه هزاران نفر از شهرستان­­های همجوار همچون تبریز, مرند و جلفا از  آن بازدید می­کنند. احداث این راه می­تواند رونق صنعت گردشگری منطقه را تسریع بخشیده و سرمایه­گذاران داخلی را جهت سرمایه­گذاری در بخش گردشگری و صنایع غذایی منطقه ترغیب نماید. مساله دوم، کاهش فاصله مرکز استان با منطقه­ی مرزی نوردوز است که در صورت احداث این جاده، به حدود120 کیلومتر کاهش خواهد یافت. این امر، کاهش زمان و مصرف سوخت را در پی داشته و در صورت توجه بیشتر مسئولین، منطقه را به مسیر ترانزیتی تبریز ـ ارمنستان مبدل خواهد نمود.

و اما مورد دیگری که با احداث این جاده در منطقه روی خواهد داد، سرمایه­گذاری در معادن منطقه است که متأسفانه بدلیل نبود راه­ ارتباطی مناسب سرمایه­گذاران داخلی و خارجی از سرمایه­گذاری در اين بخش   امتناع می­ورزند، بطوريکه در حال حاضر معادن منطقه بدون بهره­برداري رها شده­اند.

در کل می­توان گفت که پتانسيل­هاي بالقوه­ي ورزقان قرباني نبود راه­هاي ارتباطي مناسب شده است. بعبارتي ديگر، راز توسعه و ترقی شهرستان ورزقان در بعد اقتصادی در احداث راه­های مناسب ارتباطی نهفته است. تنها با انجام این مهم است که می­توان سرمایه­گذاران را برای سرمایه­گذاری در عرصه­های فرهنگی، صنعتی، معدنی و گردشگری شهرستان راغب ساخت و با ایجاد اشتغال، از خالی شدن روستاها جلوگیری کرد.